برقراری ارتباط موفق و مؤثر، یکی از مهمترین مهارتهایی است که هر فردی در زندگی شخصی و حرفهای خود به آن نیاز دارد. بسیاری از ما با افرادی برخورد داشتهایم که بهراحتی نمیتوان اعتمادشان را جلب کرد. شاید فردی بدبین باشند، شاید تجربههای بدی داشتهاند که باعث شده به دیگران اعتماد نکنند، یا شاید بهطور کلی آدمهای سختی هستند. اما آیا راهی هست که بتوان اعتماد این افراد را هم به دست آورد؟
جواب مثبت است. با استفاده هوشمندانه از زبان بدن و ارتباط غیرکلامی، میتوانید دیوارهای بیاعتمادی را فرو بریزید و با هر کسی ارتباطی توأم با اعتماد برقرار کنید. در ادامه با ما همراه باشید تا ۷ تکنیک کاربردی و علمی برای اعتمادسازی را به شما معرفی کنیم.
۱. قدرت نهفته در تماس چشمی
چشمها در واقع دریچهای به روح و درون افراد هستند. وقتی با کسی صحبت میکنید، نگاه کردن به چشمانش این پیام را میرساند که شما کاملاً به او و صحبتهایش توجه دارید. این کار، حس اهمیت و ارزشمندی را در مخاطب ایجاد میکند و اعتماد او را برمیانگیزد.
نکته مهم اینجاست که تماس چشمی شما باید بهاندازه و متناسب با فرهنگ و شرایط باشد. خیره شدن طولانی به چشم طرف مقابل ممکن است او را معذب کند و نتیجه عکس بدهد. بهترین کار نگاه متناوب به چشمان فرد در حین صحبت کردن یا گوش دادن است، بهویژه در لحظات کلیدی که میخواهید بر نکتهای تأکید کنید. بین این نگاهها هم گاهی چشمهای خود را به سایر نقاط صورت مانند دهان و بینی یا حتی دستهای فرد معطوف کنید.
ضمناً اگر با جمعی صحبت میکنید، سعی کنید با همه افراد بهطور مساوی ارتباط چشمی برقرار کنید تا احساس نکنند نسبت به دیگران نادیده گرفته شدهاند. با تمرین و تکرار، کمکم یاد میگیرید که در هر موقعیت، چه مقدار تماس چشمی مناسب و اثرگذار است.
۲. سلاح جادویی لبخند
یک لبخند صادقانه و بهموقع میتواند کارساز باشد. لبخند در واقع پیام صلح و دوستی شما به مخاطب است. این پیام ناخودآگاه را به او میدهد که شما فردی گرم، مثبت و قابل اعتمادید. از طرف دیگر لبخند باعث میشود چهره شما دوستانهتر و جذابتر بهنظر برسد و فرد راحتتر بتواند با شما ارتباط برقرار کند.
اما صرفاً کِش آوردن لبها کافی نیست! برای اینکه لبخند شما طبیعی و معتبر جلوه کند، باید از ته دل و همراه با احساس باشد. لبخندهای مصنوعی و اغراقشده نهتنها تأثیر مثبتی ندارند بلکه ممکن است بیاعتمادی را تشدید کنند. نکته دیگر، زمانبندی لبخند است. مثلاً وسط یک بحث جدی خندیدن ممکن است بیادبانه تلقی شود. یا در شرایط ناراحتی و خشم مخاطب، لبخند شما حالت تمسخر به خود میگیرد. پس شرایط و زمان را هم در نظر داشته باشید.
۳. طلسم حرکات دستها
دستهای شما میتوانند بدون آنکه حتی کلمهای بر زبان آورید، اعتماد مخاطبتان را جلب کنند یا برعکس، او را دفع کنند! مثلاً دستهایی که مدام در جیب فرو میروند این تصور را ایجاد میکنند که شما چیزی برای پنهان کردن دارید. یا دستهایی که جلوی سینه گره میخورند حس سردی و عدم پذیرش را میرسانند.
در مقابل، کف دستهای باز و رو به بالا، دستهایی که هنگام صحبت حرکات روان و مرتبط با گفتهها دارند و یا دست دادن گرم و محکم، مخاطب را نسبت به شفافیت، صداقت و گشودگی شما مطمئن میکنند. البته در بحث دست دادن هم باید متناسب با فرهنگ و جنسیت مخاطب عمل کنید و حریم شخصی او را رعایت کنید.

با این تکنیک، هر کسی به شما اعتماد میکند؛ حتی دروغگوها!
۴. رمز و راز همراستایی فیزیکی
شاید چندان به آن توجه نکنید، اما زاویه بدن شما نسبت به مخاطب، پیامهای مهمی را منتقل میکند. نشستن یا ایستادن دقیقاً روبهروی کسی، بهویژه اگر فاصله کم باشد، ممکن است حس خصومت یا تهدید بدهد. بهتر است کمی زاویه بدنتان را تغییر دهید و در کنار فرد یا اندکی مایل به او قرار بگیرید، بهویژه اگر چند نفر هستید.
از طرف دیگر، وقتی کاملاً از مخاطب رو برمیگردانید، انگار که او را نادیده میگیرید و پیام بدی میدهید. نشستن یا ایستادن در وضعیتی که کمی مایل به مخاطب باشید و بدنتان را سمت او بچرخانید، نشان میدهد که شما با فرد همراه و همجهت هستید و به او احترام میگذارید. این حس، زمینه را برای اعتماد فراهم میکند.
۵. اهمیت آهنگ کلام
سرعت سخن گفتن شما بسیار مهم است. اگر خیلی تند و پرشتاب حرف بزنید، ممکن است اینطور برداشت شود که مضطرب و ناخوشایند هستید و یا میخواهید هرچه سریعتر صحبت را تمام کنید. برعکس، کند و آهسته صحبت کردن هم میتواند خستهکننده و حوصلهسربر باشد.
با سرعتی متناسب و آرام صحبت کنید، انگار که دارید یک داستان جذاب تعریف میکنید. مکثهای کوتاه و بهجا به شما کمک میکنند بر کلمات کلیدی تأکید کنید و به مخاطب نیز فرصت جذب و پردازش اطلاعات را بدهید. این آهنگ کلام، اطمینان و آرامش شما را به فرد مقابل منتقل میکند و حس میکند که میتواند بهراحتی با شما ارتباط برقرار کند. سخن گفتن بسیار آهسته یا سریع و بلعکس هر دو میتواند مخاطب را دفع کند.
۶. ژستهای بدن را بخوانید
در حالی که روی ارسال پیامهای مثبت با زبان بدن خود تمرکز دارید، از سیگنالهایی که بدن مخاطب میفرستد نیز غافل نشوید. اگر متوجه علائم دفاعی یا منفی در فرد شدید، باید رویکرد خود را کمی تغییر دهید.
مثلاً اگر دستهایش را گره کرده، سعی کنید با طرح یک سؤال، ذهن او را متوجه مسئلهای دیگر کنید تا ناخودآگاه دستهایش را باز کند. یا اگر با تکان دادن مداوم پا عصبانیت خود را نشان میدهد، میتوانید برای لحظاتی بحث را عوض کنید یا از او بخواهید نظرش را بیان کند تا احساس کند به حرفهایش اهمیت میدهید.
۷. قدرت سکوت را دست کم نگیرید
گاهی اوقات، سکوت بهترین ابزار برای ایجاد اعتماد است. خیلیها تصور میکنند برای برقراری ارتباط باید مدام صحبت کنند. اما سکوت میتواند فرصتی برای تفکر و تأمل به طرفین بدهد، کمی تنشها را کاهش دهد و نشان دهد که شما عجلهای برای تحمیل نظر خود ندارید.
مثلاً پس از بیان ایدهای، لحظاتی مکث کنید و بگذارید فرد مقابل زمانی برای پردازش آن داشته باشد. یا اگر او در پاسخ به سؤالی سکوت میکند به جای پر کردن فوری سکوت، به او فرصت فکر کردن بدهید. این سکوتهای هوشمندانه پیام احترام شما به مخاطب را میرسانند و اعتماد را افزایش میدهند.
جمعبندی
اعتمادسازی یکی از کلیدیترین مهارتها در ارتباطات بینفردی است. گاهی اوقات جلب اعتماد افراد کاری بس دشوار بهنظر میرسد، بهویژه اگر طرف مقابل فردی سخت و بدبین باشد. اما با تکنیکهایی نهچندان پیچیده میتوانیم حس اعتماد را در دیگران برانگیزیم.
تماس چشمی صادقانه، لبخند بهموقع و طبیعی، زبان بدن گشوده و روبهجلو، همراستایی فیزیکی با مخاطب، صحبت کردن با آهنگی دلنشین و استفاده هوشمندانه از سکوت، همه و همه کمک میکنند پیامهای مثبت به مخاطب بفرستید و با او ارتباطی توأم با اطمینان خاطر و اعتماد برقرار کنید.
پس از امروز در ارتباطات روزمرهتان، چه در محیط کار و چه در موقعیتهای اجتماعی، این تکنیکهای ساده اما کارآمد را بهکار ببندید. شاید در ابتدا کمی احساس غیرطبیعی بودن کنید اما کمکم برایتان نهادینه خواهند شد. آن وقت است که خواهید دید چطور دیگران، حتی غریبهها با شما راحتتر ارتباط میگیرند و به شما اعتماد میکنند.
موفقیت شما در زندگی، چه در حوزه شغلی و چه روابط شخصی، در گرو توانایی شما برای ایجاد اعتماد در دیگران است. پس همین امروز تصمیم بگیرید مهارتهای ارتباطی خود را ارتقا دهید و با استفاده از قدرت شگفتانگیز زبان بدن، به فردی دوستداشتنی و معتمد برای اطرافیان تبدیل شوید.